Posts Tagged ‘Aminokwasy’

Aminokwasy białkowe czyli α-aminokwasy

Istnieje około 300 aminokwasów spośród których 24 to aminokwasy białkowe, które wyodrębnione zostały z białek. W budowie tych aminokwasów grupa aminowa, grupa karboksylowa oraz wodór  połączone są z jednym i tym samym atomem węgla. Jest to tak zwany węgiel α, który jest węglem asymetrycznym, dzięki niemu aminokwasy białkowe są optycznie czynne. Czynność optyczna aminokwasów ma duże znaczenie przy biosyntezie białek. Badania cząsteczek aminokwasów wykazały, że występują one w dwóch formach: L i D.aminokwasy_bialkowe

W organizmach zwierząt wyższych, roślin i człowieka aminokwasy mają konfigurację L. Aminokwasy o konfiguracji D natomiast występują bardzo sporadycznie, np. w ścianie komórek bakteryjnych. Zatem wszystkie białkowe a inaczej biogenne aminokwasyα-aminokwasami, oprócz glicyny, która asymetrycznego węgla nie posiada. Przykłady aminokwasów białkowych to między innymi aminokwasy egzogenne wytwarzane poza organizmem człowieka, endogenne tworzone przez organizm, aminokwasy gliko i ketogenne, prowadzące kolejno do tworzenia glukozy i związków ketonowych.

 

Są także  aminokwasy niebiałkowe

Różnorodną grupę związków, które nie występują w białkach, lecz mimo to pełnią ważne funkcje stanowią aminokwasy niebiałkowe. Aminokwasy nie będące α-aminokwasami należą do aminokwasów niebiałkowych, przykładem jest kwas GABA i β-alanina. β-alanina powstaje w organizmie ssaków z zasad pirymidynowych i jest składnikiem między innymi koenzymu A. Kwas GABA z kolei tworzony jest w mózgu z glutaminianu i pełni rolę hamującego neuroprzekaźnika.

Aminokwasy niebiałkowe pełnią rolę metabolitów w różnych reakcjach zachodzących w naszym organizmie. Takimi metabolitami są na przykład cytrulina i ornityna, biorące udział w biosyntezie mocznika. Aminokwasy niebiałkowe mogą też być metabolitami pośrednimi w rekcjach przemiany aminokwasów białkowych, np. cysteiny w tyrozynę czy powstania karnityny z lizyny i metioniny. Niektóre niebiałkowe aminokwasy są antybiotykami, produkowanymi przez szczepy bakterii: chloramfenikol wytwarzany przez Streptomyces czy azaseryna, która działa hamująco na komórki nowotworowe.